Van cilinder naar cel? Lachgas strafbaar – maar niet elke zaak eindigt in een veroordeling
Sinds 1 januari 2023 is lachgas verboden in Nederland. Distikstofmonoxide – beter bekend als lachgas – is toen toegevoegd aan lijst II van de Opiumwet, dezelfde lijst waarop ook softdrugs staan. Dat betekent dat het bezit, vervoer en de handel in lachgas strafbaar is geworden.
Wat is er precies strafbaar?
Artikel 3 van de Opiumwet verbiedt onder meer:
- Het binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen van de middelen die op lijst II staan;
- Het telen, bereiden, bewerken, verwerken, verkopen, afleveren, verstrekken en vervoeren van die middelen;
- Het aanwezig hebben van die middelen;
- Het vervaardigen van die middelen.
Wordt u dus gepakt met lachgas, dan is dat in principe strafbaar.
Maar hoe werkt dat in de praktijk? Hier komt vaak een belangrijk verschil naar voren. In de praktijk merken wij regelmatig dat verdachten die met lachgas worden gepakt, ervan uitgaan dat een veroordeling onvermijdelijk is – terwijl dat in werkelijkheid lang niet altijd zo is.
Moet het Openbaar Ministerie bewijzen dat het echt om lachgas gaat?
Ja. En precies daar gaat het in de praktijk soms mis.
Regelmatig zien wij zaken waarin de politie en het Openbaar Ministerie er zonder onderzoek vanuit gaan dat de aangetroffen cilinders lachgas bevatten. De cilinders worden dan niet overgedragen aan bijvoorbeeld het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) voor onderzoek van de inhoud. Dat is problematisch, want er zijn veel nepproducten in omloop. Zonder deskundigenrapport kan de verdediging terecht aanvoeren dat niet buiten redelijke twijfel vaststaat dat het daadwerkelijk om lachgas ging.
Kan een rechter toch veroordelen zonder test?
Soms wel, maar niet zomaar.
De Hoge Raad (het hoogste rechtscollege) heeft geoordeeld dat een veroordeling zonder onderzoek alleen mogelijk is als er bijkomende omstandigheden zijn. Denk bijvoorbeeld aan:
- Een bekennende verklaring van de verdachte;
- Verklaringen van gebruikers waaruit blijkt dat zij de bekende werking van lachgas ondervonden;
- Waarnemingen van agenten, zoals het vullen en inhaleren van ballonnen.
Vrijspraken in de praktijk
Dat rechters kritisch zijn, blijkt ook uit recente uitspraken. Zo sprak de rechtbank Amsterdam op 9 mei 2025 een verdachte vrij van het aanwezig hebben van 296 kilo lachgas. De cilinders waren niet getest waardoor er een positief deskundigenrapport ontbrak. De rechtbank Limburg benadrukte nog dat de enkele omstandigheid dat er stickers of symbolen op de cilinders zitten die aanduiden dat het om lachgas zou gaan, onvoldoende is om met zekerheid te kunnen vaststellen dat het ook daadwerkelijk om lachgas gaat. Het is misschien wel een aanwijzing dat zich lachgas in deze cilinders bevindt, maar het is geen doorslaggevend bewijs (ECLI:NL:RBLIM:2025:6672).
Samengevat
Hoewel lachgas nu strafbaar is onder de Opiumwet, leidt een verdenking niet automatisch tot een veroordeling. Op papier lijkt het simpel, maar in de rechtszaal blijkt het niet altijd zo zwart-wit. We zien rechters kritisch kijken naar het bewijs. Met name wanneer de inhoud van lachgascilinders niet door een deskundige is onderzocht, ontstaat al snel twijfel over de vraag of daadwerkelijk sprake was van lachgas. Die twijfel moet in het voordeel van de verdachte werken. Alleen wanneer er duidelijke bijkomende omstandigheden zijn, kan een rechter alsnog tot een bewezenverklaring komen.
Een goede verdediging maakt het verschil. Daarom is het belangrijk om een strafrecht advocaat te raadplegen. Çatbaş Advocaten is gevestigd in Amsterdam en werkt landelijk. Wij hebben veel ervaring met drugszaken, en behaalden onlangs nog een vrijspraak in een lachgaszaak.
Heeft u vragen over een drugszaak? Of wordt u verdacht van een drugszaak? Neem dan contact met ons op. U kunt dat doen via de WhatsAppbutton, de contactpagina of gewoon bellen.
